ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਹਰ ਸਾਲ ਅਗਸਤ 15 ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਛੁੱਟੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਵਸ 1947 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਝੰਡਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਸਮਾਰੋਹਾਂ, ਪਰੇਡ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਾਨ ਦੇ ਗਾਇਨ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਝੰਡਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਸਸ਼ਸਤ੍ਰ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਪਰੇਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਤੇ ਲਕਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਤੰਗਬਾਜ਼ੀ ਵੀ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਬੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਭਾਸ਼ਣ
| 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 | 2021 | |
| 1952 | 1962 | 1972 | 1982 | 1992 | 2002 | 2012 | ||
| 1953 | 1963 | 1973 | 1983 | 1993 | 2003 | 2013 | ||
| 1954 | 1964 | 1974 | 1984 | 1994 | 2004 | 2014 | ||
| 1955 | 1965 | 1975 | 1985 | 1995 | 2005 | 2015 | ||
| 1956 | 1966 | 1976 | 1986 | 1996 | 2006 | 2016 | ||
| 1947 | 1957 | 1967 | 1977 | 1987 | 1997 | 2007 | 2017 | |
| 1948 | 1958 | 1968 | 1978 | 1988 | 1998 | 2008 | 2018 | |
| 1949 | 1959 | 1969 | 1979 | 1989 | 1999 | 2009 | 2019 | |
| 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2010 | 2020 |
ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਤੱਥ:
1. ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਵੱਲੋਂ ਜੁਲਾਈ 5, 1947 ਨੂੰ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਜੂਨ 3, 1947 ਦੀ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਯੋਜਨਾ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮਿਤੀ ਅਗਸਤ 15, 1947 ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
2. ਅਗਸਤ 15 ਦੀ ਮਿਤੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਵਾਇਸਰਾਇ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਲਾਰਡ ਮਾਊਂਟਬੈਟਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਚੁਣੀ ਕਿਉਂਕਿ 1945 ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਦਿਨ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਪਾਨ ਨੇ ਮਿੱਤਰ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਅੱਗੇ ਸਮਰਪਣ ਕੀਤਾ ਸੀ।
3. ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਬਦਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਜੁਲਾਈ 22, 1947 ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 15, 1947 ਨੂੰ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰਕ ਝੰਡਾ ਬਣਿਆ।
4. ਹੁਬਲੀ ਆਧਾਰਿਤ ਕਰਨਾਟਕ ਖਾਦੀ ਗ੍ਰਾਮੋਦਯੋਗ ਸੰਯੁਕਤ ਸੰਘ ਹੀ ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਖਾਦੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਉਦਯੋਗ ਕਮਿਸ਼ਨ (KVIC) ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰ ਬਿਊਰੋ (BIS) ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
5. ਜਨ ਗਣ ਮਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਾਨ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ 1911 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ 1950 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਾਨ ਵਜੋਂ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ।
6. ਮੁਗਲ ਯੁੱਗ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨੇਹਰੂ ਨੂੰ 17 ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਇੰਦਿਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੇ 16 ਵਾਰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
7. ਬਹਿਰੀਨ, ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਲਿਖਟਨਸਟਾਈਨ ਅਤੇ ਕਾਂਗੋ ਗਣਰਾਜ ਉਹ ਪੰਜ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਹਨ ਜੋ ਅਗਸਤ 15 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਵੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
8. ਗੂਗਲ 2003 ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤ ਮੁੱਖ ਪੰਨਾ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਡੂਡਲ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।